Historia e futbollit shqiptar ka disa momente që janë kthyer në legjendë. Një prej tyre është padyshim nata e 30 shtatorit 1987, kur në Stadiumin e madh të JNA-së në Beograd, Sokol Kushta me një “projektil” nga jashtë zone e çoi Flamurtarin në raundin e dytë të Kupës UEFA dhe zhyt në heshtje mbi 50 mijë tifozë serbë.
Një short që serbët e quajtën “formalitet”
Kur shorti i Kupës UEFA vendosi përballë Partizanin e Beogradit me Flamurtarin e Vlorës, tifozët dhe analistët serbë nuk e fshehën ironinë. “Formalitet”, thoshin, duke nënvlerësuar futbollin e Shqipërisë së izoluar dhe duke tallur atë që e quanin “futboll bunkerësh”. Edhe pas humbjes 2:0 në Vlorë, ata besonin se kthimi në Beograd do të ishte një shëtitje.
Vlora që i bëri ballë gjigantëve
Në fakt, një vit më parë, Flamurtari kishte treguar dhëmbët edhe përballë Barcelonës: 1:1 në Vlorë dhe 0:0 në “Camp Nou”. Por kjo nuk u mor seriozisht në Beograd.
Në 16 shtator 1987, para 12 mijë tifozëve të zjarrtë vlonjatë, Flamurtari fitoi 2:0. Në kthim, Partizani aktivizoi yjet e tij – Omeroviç, Katanec, Vokri, Đurovski – dhe pas 70 minutash rezultati ishte 2:0 për beogradasit. U desh vetëm edhe një gol për t’i eliminuar shqiptarët.
Eurogoli i Kushtës që ngriti Flamurtarin në qiell
Por në minutën e 76-të ndodhi mrekullia. Sokol Kushta lëshoi një goditje të fortë, diagonale, që u ndal në trekëndëshin e majtë të portës së Omeroviçit. Një eurogol i pastër, që jo vetëm i dha kualifikimin Flamurtarit me rregullin e golit në fushë kundërshtare, por krijoi një nga heshtjet më të rënda të dëgjuara ndonjëherë në atë stadium.
Beogradi heshti, ndërsa Vlora festoi. Ishte një “Maracanazo” shqiptare, një shok futbollistik që mbeti i paharruar.
Disfata që la gjurmë në Serbi
Eliminimi nga Flamurtari u konsiderua si një nga turpet më të mëdha të Partizanit në historinë e tij europiane. Bardhezinjtë u rrëzuan nga një skuadër që ata nuk e morën seriozisht, duke i dhënë fund sezonit të tyre mes dështimesh edhe në kupë e kampionat.
Nga ana tjetër, Flamurtari vazhdoi të shkruajë histori: në raundin e tretë mundi 1:0 sërish Barcelonën në Vlorë (përsëri me gol të Kushtës), edhe pse në “Camp Nou” humbi 4:1 pas një arbitrazhi të dyshimtë.
Mësimi i madh i vitit 1987
Kjo histori nuk ishte vetëm një sukses sportiv. Ajo tregoi se edhe një Shqipëri e izoluar, përmes futbollit, mund të trondiste gjigantët e rajonit dhe të Europës. Sot, diferenca mes futbollit shqiptar e atij serb nuk është më ajo e viteve ’80, por kujtesa e asaj nate në Beograd mbetet një dëshmi se nënvlerësimi ka gjithmonë kosto.
Sepse në kujtesën e tifozëve shqiptarë, goli i Sokol Kushtës nuk ishte thjesht një gol. Ishte një çlirim, një krenari dhe një mesazh i qartë: edhe “të vegjlit” mund të bëjnë historinë.