Në juglindje të liqenit të Plavës, aty ku historia dhe tradita shqiptare marrin frymë prej shekujsh, qëndron krenar Hoti i Kujit, i njohur edhe si Hoti i Plavës. Nuk është thjesht një fshat – është një simbol i gjallë i identitetit shqiptar në Mal të Zi.
Fshat me rrënjë të lashta
Hoti përmendet në dokumente historike që në vitin 1330, duke dëshmuar se këtu shqiptarët kanë jetuar brez pas brezi, duke ruajtur tokën, gjuhën dhe zakonet e të parëve. Sot, Hoti numëron rreth 205 banorë, ku mbi 90% janë shqiptarë – një dëshmi e gjallë e qëndresës dhe identitetit kombëtar.
Vëllazëritë e Hotit
Në këtë fshat jetojnë vëllazëritë e njohura Haxhaj, Sinanaj, Hysenaj, Mujaj e Mehaj, të cilat e kanë ruajtur kujtesën e fisit dhe lidhjet me Hotin e Malësisë së Madhe, duke e bërë Hotin e Kujit një hallkë të fortë të trungut shqiptar.
Peizazhi pitoresk
Hoti i Kujit është i njohur për një peizazh tërheqës e pitoresk, të rrethuar me drunj halorë si bredhi dhe pisha, që i japin fshatit freski, aromë dhe pamje të veçantë gjatë gjithë vitit. Ky ambient natyror e bën Hotin jo vetëm vendbanim historik, por edhe një atraksion turistik me vlera të veçanta.
Kultura dhe krenaria
Në Hot zhvillohet Festivali i Lahutës, i cili mbledh shqiptarët nga Plava, Gucia dhe diaspora, duke ringjallur këngën epike dhe lahutën – instrumentin e shpirtit shqiptar. Po ashtu, artistë si Kaltrina Hoti kanë sjellë dritë e frymëzim me artin e tyre, duke e vendosur këtë fshat të vogël në hartën kulturore të rajonit.
Diaspora – zemër që rreh për vendlindjen
Shumë hotjanë jetojnë sot në SHBA e vende të tjera, por zemra e tyre rreh fort për vendlindjen. Me angazhim e dashuri, ata kanë dhuruar edhe minibus për nxënësit e Hotit, duke treguar se lidhja me vendin e të parëve nuk shuhet kurrë.
✨ Një fshat, një histori, një amanet
Hoti i Kujit nuk është vetëm një vendbanim i vogël i Plavës – është një dëshmi e qëndresës, krenarisë dhe gjallërisë shqiptare.
Në çdo gur, në çdo këngë, në çdo brez, jeton amaneti i të parëve: të ruhet gjuha, zakoni dhe shqiptaria, pavarësisht kohërave dhe sfidave.
Esad Gjonbalaj
Foto: Veton Sh Mehaj
