Ndihma e Zotit e Pushka e Hotit: Lufta e Nokshiqit dhe Fitorja Shqiptare e vitit 1879

(ilistrim foto e bere me AI) 1. Kryetrimi Murat Osmani i derës së moçme të Mahmudëve të Hotit, me istikamin e shpirtit e të barutit: “Ndihma e Zotit!”, në ag’ të 4 dhjetorit 1879 e theu “armëpushimin” me malazezët e Çetinës në frontin e Luftës të Ultinës së Epërme të Limit, me betejat e mëdha në vijën e epiqendrat luftarake Nokshiq-Arzhanicë-Pepaj Ai, luftoi i vetëm derisa u vra trimnisht me plagë në trup, diku përfundi Brezovicës, ende pa hy’ në Pepaj, në përballje me një skuadër vrojtuese-zbuluese-sinjalizuese në pararojë të…

Lexo më shumë

Një dokument i rrallë nga viti 1985: Apel i mërgatës shqiptare në SHBA për lirimin e mësueses Ajshe Gjonbalaj

Sot po sjellim për lexuesit e portalit Plava e Gucia Sot një dokument të rrallë dhe me vlerë të veçantë historike, të publikuar në New York në shkurt të vitit 1985, në kulmin e represionit të Jugosllavisë komuniste ndaj shqiptarëve të Kosovës dhe viseve shqiptare nën administrimin e saj. Fjala është për një broshurë informuese dhe apel ndërkombëtar, të hartuar dhe shpërndarë nga organizata e mërgatës shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës “The Albanian Kosovar Youth in the Free World” (Rinia Kosovare Shqiptare në Botën e Lirë). Kush e…

Lexo më shumë

Intervistë, Isa Qosja: Politikanët, aktorë të shkëlqyeshëm

Teatri në Kosovë ka evoluuar, por nuk e ka “aromën” e dikurshme, nuk ka më shfaqje kult dhe “është vendosur pas skenës”, thotë regjisori Isa Qosja, pedagog i pensionuar i Fakultetit të Arteve në Universitetin e Prishtinës. Autori i filmave “Proka” (1984), “Rojet e mjegullës” (1988), “Kukumi” (2005), “Tri dritare dhe një varje” (2014) dhe “Lejleku” (2024), vlerëson se censura që ishte e pranishme në art për arsye ideologjike në sistemin socialist, tashmë ka trajtë tjetër dhe kushtëzohet nga buxheti dhe privilegjet. “Me dashje e pa dashje, njerëzit i nënshtrohen…

Lexo më shumë

Rexhep Qosja për Ismail Kadarenë në 90-vjetorin e lindjes

Më 28 janar 2026 shënohet 90-vjetori i lindjes së Ismail Kadaresë, njërit prej personaliteteve më madhore të letërsisë dhe kulturës shqiptare. Edhe pse i ndarë nga jeta në vitin 2024, Kadare mbetet i pranishëm përmes veprës së tij, e cila ka tejkaluar kohën, kufijtë dhe gjuhën. Në këtë shkrim, Akademik Rexhep Qosja sjell një reflektim të thellë intelektual dhe njerëzor mbi figurën dhe veprën e Ismail Kadaresë, mbi rolin e tij historik dhe mbi raportin e ndërlikuar mes dy prej mendjeve më përfaqësuese të kulturës shqiptare. Një lexim i domosdoshëm…

Lexo më shumë

Kur Plava dhe Gucia kërkuan bashkimin me Shqipërinë – 1941

Verë 1941 Qëllimi i vizitës së delegacionit nga Plava dhe Gucia në Tiranë, gjatë verës së vitit 1941, ishte kërkesa që kjo trevë shqiptare t’i bashkëngjitej Shqipërisë. Delegacioni u prit nga Kryeministri i Shqipërisë, Mustafa Kruja, dhe gjeti përkrahje të menjëhershme nga qeveria e asaj kohe. Si rezultat i kësaj mbështetjeje, në Plavë e Guci u dërgua xhandarmëria shqiptare, u hapën shkolla në gjuhën shqipe dhe u themelua Prefektura e Plavës nën udhëheqjen e Riza Ferrit. Kryetar i Komunës së Plavës u emërua Shemso Ferri, ndërsa kryetar i Komunës së…

Lexo më shumë