Thuhet e komentohet se shekulli XXI është (do të jetë) shekulli i shqiptarëve! Pritshmëria është joshësedhe e madhe, është apo do të jetë shekulli ynë nukvarët nga të gjithë ne, por gjithësesi varët nga disa ngane!? Shqiptarët kanë kaluar nëpër etapa të ndryshmezhvillimore, janë sunduar nga të tjerët më shumë se ngavet ata. Kjo padyshim ka ndikuar shumë në ndërtimin e personalitetit, të kulturës e të vetëdies kombëtare nëpërgjithësi. Megjithatë, shqiptarët sot jetojnë në njëdemokraci, sado e brishtë që është, e cila le hapësirëdhe mundësi për zhvillim ekonomik dhe etnokulturortë qëndrueshëm. Shpresat e shqiptarëve se shekulli XXI do të jetëshekulli i tyre nisi me përmbysjen e sistemit komunistnë fundvitet e shekullit të kaluar. Instalimi i sistemitdemokratik në Shqipëri ishte një sihariq i mirë edhe përtë gjithë shqiptarët të mbetur jashtë kufirit të shtetitamë, sepse mendonin se demokratizimi i Shqipërisë do të ndihmonte zgjidhjen e çështjes se Kosovës dheshqiptarëve në Maqedoni, Luginën e Preshevës dheatyre nën Malin e Zi! Ndodhi e sa ndodhi vështirë tëthuhet, por një gjë është e sigurt: demokracia dhedemokratizimi në shtetin amë mbetet për të dëshiruarakoma! Aristoteli mendonte se duhet një demokraci e matur e duhet të ndalojmë (shoqëria) që një udhëheqës, apo një grup i vogël, të bëhët shumë i fuqishëm. Mbasekjo ka ndikuar në demokratizimin e shoqërisë shqiptarenë përgjithësi. – Shqiptarët jashtë shtetit amë vazhdojnë të mbajnëmbi supet e tyre barren serbomadhe Kosova pas shumë sakrificave, vuajtjeve, luftrave e gjenocidit të kryer nga Serbia mbi popullin shqiptarë u çlirua nga prangat serbo-sllave dhe krijoi shtetin e pavarur. Një ngjarje e madhe për popullin shqiptarë nëpërgjithësi e në veçanti për shqiptarët në Mal të Zi e nëLuginën e Preshevës, të cilët Kosovën e konsiderojnë“djep i kulturës dhe identitetit kombëtar”. Ndërkaq, shqiptarët në Maqedoni zgjodhën rrugën e ngjajshmeme Kosovën, duke iu kundërvu me forcën që kishinregjimit prosllavë të Maqedonisë, për të arritur tëmarrëveshja e Ohrit që premtonte shumë. Shqiptarët e Luginës, përkundër Referendumit, të organizuar nëvitin 1992, për Autonomi Politike dhe Territoriale, me të drejtë bashkimi me Kosovën sikurse edhe shqiptarëtnë Mal të Zi që kishin aprovuar Memorandumin përStatusin Special të Shqiptarëve në Mal të Zi, mbeten nëkërkim të kërkesave të tyre për rregullimin ose së pakupër përmirësimin e pozitës së tyre juridike dhe politike. Ndërkohë, numri i partive politike në krahasim me numrin e popullsisë në këto troje është abnormal, linden si thotë populli si “këpurdhat pas shiut”. Situata politike në Kosovë është e trazuar dhe e paqëndrueshme. Faktori politik atje është në“qorrsokak” nuk ka ndonjë strategji politike për arritjene marrëveshjes për njohjen nga Serbia. Jetojmë nëdemokraci dhe çdo kush mund të krijoi rrugën e vet përarritjen e qëllimit të caktuar. Por, kur bëhëmi pjesë e parlamentit atëherë marrim edhe përgjegjësi qoftë, sipozitë apo opozitë. Është e kuptueshme që një ndërdetyrat e opozitës është të kritikoj pozitën, praqeverinë, por jo me çdo kusht dhe gjithmonë. Në rastine Kosovës e në rastin konkret përgjegjësia e opozitësështë më e madhe. Pa dashur të përcaktohem përqëndrimin që po mbanë kryetari i qeverisë së Kosovës, zoti Albin Kurti, në lidhje me çështjen e njohjes sëKosovës nga Serbia, mendoi se është shumë mërëndësi qëndrimi i faktorit politik në Kosovë dhesëpaku unifikimi i qëndrimeve për këtë çështje jetikepër Kosovën. Partitë politike në opozitë në Kosovë, shikuar nga jashtë, si duket më shumë po angazhohenpër rrëzimin e qeverisë aktuale me qëllim të ardhjes sëtyre në pushtet me çdo kusht ndërsa çështja me Serbinësikur nuk u intereson aq shumë, mbase mendojnë se rruga e tyre e ndjekur për 20 vjet do të shpije diku dhedikur, qoftë edhe me coptimin territorial apo në njëzgjidhje e cila do qoftë ajo. Kjo me gjason si me një tëverbër që mbanë pishtarin e dritës për t’ju treguar tëtjerëve rrugën e drejtë, por ai nuk e shihte dritën as rrugën, ai shihte vehten! Por populli shqiptarë nëpërgjithësi e në veçanti ai i Kosovës dëshiron të shohdritën varësisht asaj se kush e mban pishtarin. Pradëshironë që kjo “barrë” e rëndë që po rëndon mbisupet e çdo shqiptari shekuj me radhë, të hiqet një herëe përgjithmonë. Të kritikohet Kurti e qevera sa here qëtë duhet, por kur është puna për politiken karshiSerbisë dhe njohjen e shtetësisë së Kosovës nga Serbia,duhet veprua bashkë, duhet lënë anash hasmëritë me njëri-tjetrin, interest partiake apo personale, duhetkrijuar një strategji të përbashkët, mos t’na qeshin tëtjerët. Kjo është çështje jetësore për shqiptarët kudo qëjanë, jo vetëm për Kosovën, sepse me zgjidhjen e kësajçështjeje vjen edhe zhvillimi më i hovshëm zhvillimornë të gjitha sverat e jetës në Kosovë. – Deputetet shqiptarë në parlament, shembull si nukduhet të na përfaqësojnë Ndërkaq, situata politike në Mal të Zi është e paqëndrueshme, luhatëse dhe karakterizohet me rritjene nacionalizmit serb. Partitë politike shqiptarepjesëmarrëse në parlamentin dhe qeverinë e Malit të Zi po i bëjnë fresk qeverisë e më pak po merren me vetveten dhe popullin e tyre. Angazhimi i deputetëveshqiptarë në parlament është për të ardhur keq, mëshumë nxejnë karrigën se marrin pjesë në shqyrtim e matrialit punues, se për iniciativa as që mund të flitet. Të jesh përfaqësues i një populli në parlament ështëkrenari, por të jesh figurë decorative e tij është nënçimpër popullin që e përfaqëson! E kanë për çka tëdiskutojnë, sepse vendet e banuara me shqiptarë nëMal të Zi jo vetëm që janë vende më pak të zhvilluarapor kjo pabarazi sa vjen e thellohet. Kjo do të thotë se kemi të bëjmë me diskriminim ekonomiko-politik tështetit ndaj shqiptarëve. Është mirë e njohur se çdopushtet që bazohet në diskriminimin ekonomiko-politiknuk është efektiv dhe nuk ka të ardhme. Prandajzgjohuni njerëz të politikës aktuale, ndërgjegjësohunisepse keni përgjegjësi për ndjenjën vetiake e përgjegjësi morale për sjelljet e veprimet përpara të tjerëve dhe shoqërisë që e përfaqësoni. Keni pse të ngritni zërin në parlament e qeveri. Komunat dhe vendet me shumicë shqiptare vuajn nga centralizimi i fuqishëm i pushtetit (ekonomikisht e politikisht), shkatërrimit të ekonomisë, mungojnë investimet…
Lexo më shumëInstitucionet autonome në mbrojtje të identitetit kombëtar
Tema e dilema Në vendet më përbërje multinacionale me qeverisje demokratike për ruajtjen dhe mbrojtjen e pjesëtarëve të popujve të ndarë përkatësisht të pakicave kombëtare janë formuar institucione të pakicave, të cilët janë në mbrojtje të identitetit të tyre kombëtar, duke dëshmuar në mënyrë praktike përkushtimin për barazi qytetare e nacionale, ndërsa shqiptarët në Mal të Zi janë dëshmi e shpërfilljës së identitetit kulturor e arsimor, si në kohën e monizmit dhe tash në pluralizëm, sepse pushteti vazhdon me qasje unitariste, që është në kundërshtim me standardet ndërkombëtare Dr. Nail…
Lexo më shumëPezullohet operacioni për gjetjen e turistit lituanez të zhdukur në Majën e Rosit
Shërbimi i Kërkim-Shpëtimit Malor i Kosovës (ShKShMK) ka njoftuar pezullimin e operacionit për gjetjen e turistit të zhdukur më 5 shtator 2024. Turisti me shtetësi Lituaneze T.K i lindur me 1990, kishte dalur nga bujtina me datën 06.09.2024 për t’a ngjitur majën e Rosit. Personi i lartpërmendur kishte planifikuar ngjitjen në majën e Rosit dhe kthimin në bujtinë duke lënë dokumentet dhe gjësendet e tjera private në bujtinë. Vendimi për pezullim u mor pas dështimit për të gjetur ndonjë gjurmë që mund të ndihmonte në lokalizimin e tij. Sipas njoftimit…
Lexo më shumëMinierat e Dardanisë që furnizonin Romën
Monedha të kohës së sundimit të Trajanit me mbishkrime Metalli Dardanici ose vetëm Dardanici Xehetaria ka ekzistuar në Mbretërinë Dardane qysh në parahistori, ndërsa në kohën romake, që nga shekulli II i erës sonë, minierat e Dardanisë e kanë furnizuar Romën me metale fisnike për punimin e monedhave e gjerave të luksit e po ashtu nga guroret eksploatohej guri për punimin e monumenteve sepulkrale e sakrale, për shtatore dhe për elemente arkitektonike Nga Prof Dr Naser FERRI Autorët antikë, siç ishte rasti me Justinin, e përmendin Mbretërinë Dardane në shekullin…
Lexo më shumëDEKORIMI – NGA VLERËSIMI DERI TE POLITIZIMI
Diskursi kulturor Dukuria e vlerësimit paraqet moment të veçanë për indvidin apo subjektin përkatës sepse dekorimi është akt qytetarie për kohën që është e njohur në mjediset e ndryshme, por si në të kaluarën në monizëm edhe në kohën tonë në pluralizëm është e pranishme qasja subjektive, sepse kanë mbetur pa u dekoruar të merituarit, nga del se kjo dukuri ka marrë përmasa te politizimit në vendet e ish kampit socialist, ku as Mali i Zi nuk është përjashtim Dr. Nail Draga Çështja e dekorimit nuk është dukuri e re…
Lexo më shumë